www.ywema.com
Help

Ywema - Iwema - IJwema

De naam Ywema is afkomstig uit Noord-Nederland en betekent "zoon van Ywe".
"Ywe" zou een Friese jongensnaam zijn, "ma" betekent "zoon van".
Ywema betekent dus: "Zoon van Ywe".
Hoewel de naam Ywema in diverse schrijfvormen voorkomt (Ywema, IJwema, Iwema), blijft de oorsprong gelijk; ergens in de buurt van Niebert (Gr.).

Kort geleden werd ik getipt over een voorvader van Harcko Ywema; Luppo Ywema. Deze informatie is afkomstig van het Digitaal Oorkondeboek van Groningen en Drenthe.

Luppo Ywema, grietman in Lancswolt, en Ludolphus Mersema, pastoor te Nyekercke, commissarius generaal over de proosdij van Hummerse, geven vidimus van een akte van verkoop en overdracht door Syger op de Haer aan het convent van Tremont van een goed op de Haer onder Marum, d.d. 23 juli 1470, hun getoond door Gheert Petersz van Hantwerpen, prebendaat te Nyekercke.
Wy Luppo Ywema grietman in Lanckwolt ende Ludolphus Mersema pastoer in Nyekercke ende commissarius generael over die provestievan Hummerszen bekennen ende certificeren vermidts desenn openen brieve woe voer ons is erschenen her Gheert Peterszoen van Hantwerpenprebendaet toe Nyekercke vorscreven ende toende ons enen besegelden brieff gans heel nyet gecancelliert noch gerodiert inholdende vanwoerde tot woerden als nae beschreven:
Dat oerkunden wy Luppo vorscreven grietman myt onse gemene lan-des segell van Lanckwolt ende wy Ludolphus upgemelte pastoer ende commissarius myt ons segell an dit vidimusbrieffgehangen inden jaere onses herens XVc tweendetsestich upden sesten dach des maents aprilis.

Met de bijbehorende akte: akte getekend door Luppo Ywema 1470

Historische gegevens afkomstig van oude bronnen.
In chronologische volgorde komen voor:

    Harcke Ywema, 1526 grietman Westerdeel-Vredewold.

    Leo Iwema, genoemd 1559.

    Drewes Iwema, genoemd 1559, † 1610, begraven in de kerk van Niebert.

    Harcke Iwema, landdagcomparant 1615-1617, † 1629.

    Lubbe Iwema, landdagcomparant 1611-1620, † 1629.

    Dato Iwema, geb. 1558, landdagcomparant 1631-1650, † 1651.

    `

    Leo Iwema, landdagcomparant.

    Hendrik Iwema, genoemd 1659.

    Dato Iwema de Jonge, geb, 1631, † 1680.

    Syt Iwema, landdagcomparant 1654-1665.

    Geert Sito Iwema.

    Jan Iwema, landdagcomparant 1656-1657.

    Lubbe Iwema, landdagcomparant 1677-1693.

    Jelle Iwema, landdagcomparant 1697-1706.

    Sytte Focke Iwema, landdagcomparant 1736.

    Geertruid Iwema, liet haar testament maken 12-7-1810. Zij was de laatste Iwema die op de familieboerderij in Niebert woonde.


    Op 17-6-1777 verkopen Riemke Wisman en haar kinderen Johannes, Jacobus en Menke de behuisinge met alle annexen en toebehoren van dien aard en nagelvast met bomen, planten en plantagien, staande en gelegen op de plaatse Ooster Ywema genaamt te Tolbert, invoegen door de kooper selfs tegenoordig worden bewoond en gebruikt aan Sywert Fransen en Martje Hendriks voor 1500 Carg. (Gron. LXXI c2,78)

    Jan Sieroversche, Van Stins tot Waeghhoes (Kollum, 26-3-1999), Afstamming Iwema/Juma. "Van 1523 tot 1543 genoemd te Kollum. Hij had hier veel bezittingen, waaronder huizen op de Oosterdiepswal en twee states te Kollum (...)."

    Herma M. van den Berg, Kollumerland en Nieuw Kruisland / Noordelijk Oostergo (Rijksdienst voor de Monumentenzorg Zeist, SDU Den Haag, 1989), p 68, ISBN 90 12 05880 5 . "Aan de oostzijde van Kollum stond volgens Andreae (1985, 1, 153) in de 16e eeuw Buma- of Jumastate. Ene broer Iwema (=Juma) gehuwd met Jelck Phaesma zouden hier in 1527 een state bewoond hebben; hun dochter Auck huwde Sije Buma. In 1579 komt Iwemastate voor 'leggende opt oesterzijde van Collumer-bueren. Andreae volgde de eigendommen tot 1641, waarna de state volgens hem zou zijn afgebroken."


    In de boekenkast van mijn Opa en Oma (7.2 in de stamboom) stond een oud, handgeschreven boekje met aantekeningen over het geslacht Ywema.
    Het boekje is 'vertaald' door mijn oom Henk Ywema (8.1 in de stamboom), hieronder zijn aantekeningen:

    ("Opmerking: voor de juistheid wordt niet ingestaan, het is soms erg lastig leesbaar, van enkele woorden kan ik helemaal niets maken)

    Van het geslachtswapen was de bovenste helft een halve maan van goud, omgeven door drie sterren van goud op een veld van lazuur, en de benedenste helft een hert van keel, gewond door twee pijlen van zilver Uittreksel uit de Geslachtlijst van Hora Siccama enz.­overgedrukt uit het stamboek van den Frieschen vroegere en lateren adel betreffende de familie Iwema (Ywema). 1580 -- 1667
    Aangeboden door den Heer W.W. Ruma aan den Heer Le E. Hora Siccama Leeuwarden Mei 1846
    afgeschreven door H. W. Ywema Utrecht 1864
    en overgeschreven door G. Ywema Baarn 1900

    Wijt Syckema (Siccama) hoveling te Doezum, geboren 1580 of 1586, overleden 3 Mei 1632, trouwde voor of in 1614 (zie aanteekening 1)
    Tjaencktje Harckesd Iwema (Ywema) geboren 1591, overleden 16 April 1639, oud omtrent 48 Jaren (aantek. 2)
    Harcke of Harco Siccama, hoveling en Humanists, overleden 4 juni 1667 oud 52 jaren trouwde 1ste te Hoogmeede, 19 Febr. 1637
    Sybrich Driewesd Iwema geboren 1614, overleden 1 Dec. 1637 oud 23 Jaren (aantek. 3) en te 2de te Zuidhorn 3 okt. 1641
    Sienke Harmensd Iwema geboren 1624, overleden 16 juni 1678 oud 34 jaren (aantek. 4)
    Sijbrich Iwema Siccama geboren 18 November 1637, gedoopt 14 Mei 1638, overleden 23 September 1638 (aantek. 5) Abel Iwema Siccama geboren 19 en gedoopt (te Zuidhorn) 23 Maart, overleden 29 Maart 1656 (aantek 5)

    (Aanteekening 1)
    Zijn (Wijt Siccama) huwelijk met een Doezemer erfdochter, schijnt de oorzaak geweest te zijn welke hem van het voorvaderlijk Surhuizum naar Groningerland verhuizen en zich aldaar in het trouwens slechts een paar urens gaans van Surhuizum verwijderde Doezum vestigen deed, ofschoon hij nog altijd in Friesland vele betrekkingen behield. Zijn grafzerk te Doezum in de kerk nog aanwezig, is bedekt met vaste banken en daar door moeyelijk te raadplegen alleen zijn naam heeft men daarop onlangs kunnen lezen. daarentegen evenwel vind men op de grafzerk van zijne hem overleefd hebbende vrouw (Tjaenctie Harckesd (Iwema, overleden 1639) en naast de zijne doch onbedekt, in de kerk te Doezum haars mans wapen, met dit wapen stempt geheel overeen dat hetwelk, in de kerk te Leegmeeden wordt gevonden op de zerk van Sybrigje Iwema overleden 1637 als het wapen van haren man Harcke Siccama, oudste zoon van Wijt Syckema, die ook zijner moeder grafsteen, te Doezum in 1639 wel zal hebben doen vervaardigen.

    (Aanteekening 2)
    Op hare grafzerk te Doezum (in aantek. 1 vermeld) heet zij Tzauk Ywema hare ouders waren Harco Ywema Grietman van Westerdeel-Langewold, en diens vrouw Aff Boekema terwijl Harco's zuster Reyn Ywema, Here Papma en beide kinderen waren van Luppe of Lubbe Iwema Grietman van. Wersterdeel-Langewold en van Weyn Cruisenga. Zij Tzauk of Tjaencktje Iwema hertrouwde met Roelf Tysen blijkens door en namens hare kinderen met dezen tweeden man gesloten schudbrief en uit weizing van den 21 Mei 1639 uit welk stuk blijkt dat zij uit dien echt geene kinderen had nagelaten zou het wapen van dit geslacht Iwema, welke familienaam in de 16e eeuw ook wel in Friesland voorkompt, was de bovenste helft een halve maan van Goud, op een veld van lazuur, en den benedenste helft een hert van Keel, gewond door twee pijlen van zilver en zoo staat het ook op haren lijksteen te Douzum uitgehouwen vergelijk aantek. 3 en 4

    (Aanteekening 3)
    In het kraambed. Hun huwelijkskontrakt is den 10 Jann 1637. Zij werd begraven in de kerk te Leegemeeden. Haar overgrootvader was Driwes Iwema; overleden 3 Februari 1631; trouwde Srinme Jacob-Dezed, overleden 28 September 1615 en beiden zijn in de kerk te Zuidhorn begraven. De kinderen dezer echtelieden waren
    1 Jan Iwema.
    2. Driewes Iwema, geboren 10 April 1587, overleden 9 Augustus 1660, trouwde Froockel Jansen, overleden 28 November 1643 en woonde te Hoogemeeden zijnde beiden te Leegemeeden begraven op het kerkhof; Sybrich was hunne dochter. 3 Harmen Iwema over wier nader in aanteekening 4 4. Rumcke Mentes Iwema

    (Aanteekening 4)
    Zij was de volle nicht van zijne eerste vrouw, hun huwelijkskontrakt is van 3 October en 2 November 1641. Zij ???? werd begraven in de kerk te Zuidhorn. Hare ouders zijn in de vorigen aanteekening reeds vermeld. Harmen Ads Iwema, en zijne den 19 Sept. 1622 getrouwde vrouw, Antje Halzema, overleden te Zuidhorn 8 April 1655, beide aldaar in de kerk begraven. Antje was de eenige dochter van Reynier Halzema en van Frouck Jansen. Harmen Iwema en Antje Halzema hadden vier kinderen
    1. Catarina Iwema trouwde Mr Daniël te Winkel, Raad en Syndum den Ommelanden tusschen Eems en Louwers, overleden 1 Augustus 1667.
    2 Sienke Iwema, hierboven reeds gemeld.
    3. Gutje Iwema, overleden 17 Februari oud 22 jaar, begraven te Zuidhorn trouwde Harmen Iwema.
    4. Rande Iwema tusschen beide eerstgenoemde werd de ouderlijke boedel gescheiden bij scheidbrief van 30 Jann, 1666

    Dat deze familie Iwema oorspronkelijk verwant was aan de Iwema"s van Doezum waartoe Tzauck de vrouw van Wijt Eeltjes Syckema behoorde (zie aanteekening 2) is meer den waarschijnlijk, vermits beide familiën evenzeer het in de aanteekening opgegeven wapen voerden, ofschoon de Iwema"s van Zuidhorn en Hoogemeeden in aanteekening 3 en in deze vermeld dat wapen tuschenbisk met een ander vereenigd, bestaande dan eens alleen uit twee gekroonde stokken met 3 of 4 Wanenbladen, en dan eerst nog twee etats bovendien.

    (Aanteekening 5)
    Begraven bij hare moeder in de kerk te Leegemeeden

    (Aanteekening 6)
    Tweelingbroeder, begraven te Zuidhorn. Hun vader Harco zegt hen beiden: het eene kind is genaamd naar mijn zaliger broeder of beste vader Eltze Siccema, en het andere na mijn huisvrouw Sienke Iwema zaliger hetti vader, Abel Iwema.